Historia

STRONA W PRZEBUDOWIE Początki szkolnictwa leśnego w Białowieży należy przypadają na okres międzywojenny.

Uroczystość poświęcenia sztandaru w szkole dla leśniczych

Państwową Szkołę dla Leśników w Białowieży otworzono 28 września 1929 roku. Mieściła się ona w zachodnim skrzydle pałacu myśliwskiego carów usytuowanego na miejscu dawnego dworu, służącego władcom Rzeczypospolitej w czasie polowań a zniszczonego w zawierusze wojennej roku 1812.

Miała charakter niższej szkoły zawodowej; kształciła kandydatów w wieku 17 –20 lat, którzy posiadali wykształcenie na poziomie siedmiu klas szkoły powszechnej .Warunkiem przyjęcia do szkoły było odbycie co najmniej rocznej praktyki w Lasach Państwowych. Program nauczania obejmował :
1. botanikę ,
2. hodowlę lasu ,
3. urządzanie lasu ,
4. pomiar drzew i drzewostanów ,
5. użytkowanie lasu ,
6. zasady administracji i biurowości w Lasach Państwowych,
oraz niektóre przedmioty ogólnokształcące (język polski i matematyka , które wymagane były podczas egzaminu wstępnego). Nauka trwała dwa lata: 11 miesięcy wykładów i 1 rok praktyki w lesie, po odbyciu której absolwenci otrzymywali świadectwo ukończenia szkoły. Nauka była bezpłatna. Uczniowie mieli obowiązek uiszczenia opłaty za pobyt i wyżywienie w internacie szkolnym. Internat był przygotowany na 35 osób. Szkoła posiadała własne stowarzyszenie “Brać Puszczańską”, własny sztandar, bibliotekę, zespoły artystyczne (teatralny i muzyczny –orkiestrę smyczkową ) oraz urządzenia sportowe.

Państwową Szkołę dla Leśniczych w Białowieży ukończyło 160 osób. Kierownikiem szkoły był inż. Jan Jerzy Karpiński, Nadleśniczy Nadleśnictwa “Rezerwat” będący do roku szkolnego 1928/29 nauczycielem szkoły w Zagórzu.

Szkoła funkcjonowała do końca lipca 1936 r. Ci z kandydatów, którzy zdali egzaminy i mieli być przyjęci na rok szkolny 1936/37 otrzymali przydziały do innych szkół (w Morgoninie , Bolechowie i w Cieszynie).
Po drugiej wojnie światowej zaistniała pilna konieczność odbudowania kadry pracowników leśnych. Napływ fachowców z innych stron Polski był niewystarczający. Zgłaszający się do pracy często nie mieli potrzebnych kwalifikacji do wykonywania trudnego zawodu leśnika. Byli to jednakże ludzie, którzy wyróżniali się pewną szczególną, w tym zawodzie niezbędną cechą :zamiłowaniem do lasu. Należało ich jak najszybciej przeszkolić na, co prawda, krótkotrwałych lecz intensywnych kursach. W tym celu na wiosnę roku 1946 z inicjatywy ówczesnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Białymstoku został zorganizowany w Białowieży ośrodek szkoleniowy. W pierwszym okresie swojej działalności Ośrodek Szkolenia Robotników Leśnych w Białowieży zajmował budynek dawnej stajni carskiej w Parku Pałacowym (dziś hotel PTTK) a następnie został przeniesiony do przedwojennej bursy szkolnej, która mieściła się w Parku Dyrekcyjnym. Budynek bursy szkolnej wybudowano w okresie międzywojennym z przeznaczeniem dla dzieci pracowników lasów mieszkających w niemałym często oddaleniu od siedziby szkoły w Białowieży, która miała w porównaniu do innych wyższy stopień zorganizowania (była to 7-letnia szkoła powszechna).
Dyrektorem ośrodka był w latach 1947/48 Ryszard Żywno.a od roku 1948 pełnił te obowiązki inż. Zygmunt Sokołowski. Ośrodek kształcił drwali, gajowych i na 4-miesięcznych kursach –leśniczych.
W dniu 10 kwietnia 1951 roku na podstawie Zarządzenia Ministra Leśnictwa ,które realizowało uchwałę Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów z dn.15 marca 1949 roku w sprawie reorganizacji administracji lasów państwowych, przemianowano Ośrodek Szkolenia Robotników Leśnych w Białowieży na Państwowy Leśny Ośrodek Szkoleniowy w Białowieży.
Na bazie Ośrodka Szkolenia Robotników Leśnych w Białowieży i zreorganizowanego Państwowego Ośrodka Szkoleniowego uruchomiono w Białowieży klasy filialne Liceum Leśnego I-go stopnia w Zwierzyńcu. W tej szkole, która nie była samodzielna, nie miała osobowości prawnej uczyły się 3 roczniki młodzieży. Były to lata 1948/49 ,1949/50 ,1950/51.
W dniu 15 października 1951 roku na podstawie Zarządzenia Ministra Leśnictwa w sprawie zmiany i ustalania nazw oraz przemianowania jednostek szkolenia zawodowego podległych resortowi leśnictwa, które realizowało uchwałę Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów z dn.15 marca 1949 roku i Rozporządzenia Rady Ministrów z dn.1 sierpnia 1951 roku przemianowano Państwowy Leśny Ośrodek Szkoleniowy w Białowieży na Technikum Leśne w Białowieży. Pierwszym dyrektorem szkoły był inż. Zygmunt Sokołowski. Funkcję dyrektora szkoły pełnił do 31.08.1952 r, w którym objął stanowisko dyrektora Technikum Leśnego w Goraju.

Kolejnymi dyrektorami Technikum Leśnego w Białowieży byli:

 

1.

inż. Zygmunt Sokołowski

1948r.

31.08.1952r.

2.

mgr inż. Jan Jarecki

1.09.1952r.

31.08.1954r.

3.

Jan Romaniuk

1.09.1954r.

31.12.1956r.

4.

obowiązki dyrektora pełnił z-ca dyrektora d/s pedagogicznych inż. Tadeusz Mokrzycki

1.01.1957r.

31.08.1957r.

5.

mgr inż. Kazimierz Kolber

1.09.1957r.

31.08.1959r.

6.

inż. Tadeusz Mokrzycki

1.09.1959r.

31.08.1984r.

7.

obowiązki dyrektora pełnił z-ca dyrektora d/s pedagogicznych mgr Teodor Iganowicz

1.09.1984r.

30.11.1984r.

8.

mgr inż. Ignacy Klim

1.12.1984r.

31.08.1989r.

9.

mgr inż. Wiesław Talarczyk

1.09.1989r.

31.08.1992r.

10.

inż. Tadeusz Poletyło

1.09.1992r.

19.04.1999r.

11.

obowiązki dyrektora pełnił:  mgr Tadeusz Przygodzki

1.09.1999r.

1.01.2000r.

12.

mgr Tadeusz Przygodzki

1.01.2000r.

30.06.2003r

13 obowiązki dyrektora pełniła:  mgr Anna Kulbacka 01.07.2003r 31.08.2003r
14. mgr inż. Jan Kawecki 01.09.2003r 31.08.2008
15 mgr Jarosław Artemiuk 01.09.2008  

 

Stara szkoła...

Początki szkoły były bardzo skromne. Technikum nie dysponowało bazą lokalową by mogło spełniać podstawowe funkcje dydaktyczne i opiekuńczo-wychowawcze. W sposób znaczący odczuwalny był brak podstawowych pomocy naukowych. Kadra pedagogiczna starała się je uzupełniać we własnym zakresie, najbardziej potrzebne prace wykonywali uczniowie a ze skromnych środków budżetowych zakupywano te najniezbędniejsze. Budynki, zarówno szkolny jak i internatu wymagały ciągłych koniecznych remontów. Brak mieszkań dla nauczycieli był również palącym problemem. Sytuacja szkoły, wręcz jej fizyczne istnienie stały pod dużym znakiem zapytania.

Pierwszego września 1959 roku obowiązki dyrektora przejmuje dotychczasowy z-ca do spraw pedagogicznych inż. Tadeusz Mokrzycki. To on staje się inicjatorem, projektantem, siłą napędową, duszą tego zakrojonego na szeroką skalę przedsięwzięcia jakim jest budowa nowej szkoły leśnej w Białowieży. Odbywają się liczne narady, w ministerstwie Leśnictwa.. Determinacja i stanowczość dyrektora Tadeusza Mokrzyckiego zaowocowały pozytywnym skutkiem- zgodą władz Ministerstwa na podjęcie inwestycji rozwoju i rozbudowy Technikum Leśnego w Białowieży. W latach 1960-1961 opracowuje się z niemałym trudem program inwestycyjny, powstają plany budowlane głównego budynku szkoły, plany zagospodarowania przestrzennego terenu parku Dyrekcyjnego i inne towarzyszące projekty, które zostają ostatecznie zatwierdzone na posiedzeniu Centralnej Komisji Projektów Inwestycyjnych przy Ministerstwie Leśnictwa w dniu 11 marca 1963 roku.

Historia pomysłu i inicjatywy budowy szkoły, opracowywania projektów, walki z materią urzędniczej niemożliwości, której koniec zwieńczyło dzieło dyrektora inż. Mokrzyckiego właśnie w dniu 11 marca 1963 zasługuje na podziw i uznanie.

Stara szkoła po remontach

Stara stołówka

Stary internat od strony północno-wschodniej (od starej stołówki)

Poznajecie te wierzby?

To jest teraz IBL... Ale kiedyś ten budynek był

Stary internat od strony nowej szkoły

W ramach planu budowy i rozbudowy szkoły w latach 1964-68 wzniesiono główny budynek szkolny z 24 klasopracowniami, salą gimnastyczną, zapleczem administracyjnym i gabinetami dla nauczycieli, dwa czterorodzinne budynki mieszkalne co znacznie poprawiło bazę lokalową zatrudnianych w szkole nauczycieli, wolno stojącą między dwoma garażami kotłownię centralnego ogrzewania, oświetlenie uliczne alej, dróg dojazdowych i obiektów szkolnych, ogrodzenie obiektów szkolnych.

Szkoła w trakcie budowy, od strony zachodniej

Szkoła w trakcie budowy, widok od strony północno-wschodniej

Szkoła po wybudowaniu

Pierwszego września 1968 roku nowa, nowoczesna szkoła otworzyła swoje podwoje. Starsze i nowe roczniki młodzieży uzyskały optymalne warunki do rozwoju dydaktycznego kształcenia swoich umiejętności zawodowych, ogólnych, społecznych, fizycznych i kulturalnych. Był to jednakże dopiero koniec pierwszego etapu zakrojonego na szeroką skalę zamysłu dyrektora inż. T. Mokrzyckiego

Tak wygląda szkoła 33 lata później...

W roku 1971 powstaje jeszcze 1 budynek mieszkalny. Kolejną jego troską był internat. Warunki w nim panujące mimo stałej troski dyrekcji kierownictwa internatu, wychowawców w nim zatrudnionych i samych uczniów nieustannie się pogarszały. Sale internatowe było nierzadko 24 osobowe, stały w nich piętrowe łóżka, brakowało stołówki, zaplecza gospodarczego. Dlatego też w roku 1972 podjęto decyzję rozpoczęcia drugiego etapu rozbudowy szkoły. W ramach tego projektu realizowanego etapami w latach 1974-79 wybudowano internat (na 412 wychowanków) ze stołówką, kuchnią, pralnią i zapleczem gospodarczym, aulę (salę zebrań uczniów i imprez szkolnych) na 500 osób, boisko do gier małych (siatkówki, koszykówki, tenisa) o wyasfaltowanej nawierzchni, szklarnię, chlewnię, oczyszczalnię ścieków, warsztaty dla praktycznego szkolenia uczniów oraz nowy czterorodzinny budynek mieszkalny dla nauczycieli.

Dyrektor nadzoruje rozbiórkę starej szkołyRozbiórka starej szkoły, w tle widoczny nowy internatDyrektor nadzoruje rozbiórkę starej szkoły

Tak wygląda internat 23 lata później...

Zasługi dyrektora szkoły inż. Tadeusza Mokrzyckiego są oczywiste. Nie można jednakże pominąć zaangażowania, pracy, zapału ówczesnego grona pedagogicznego, pracowników obsługi, administracji.
Ówczesne grono pedagogiczne to była wspaniała, zaangażowana grupa nauczycieli, od których przybywający młodzi pracownicy mogli się nauczyć trudnej sztuki wychowywania i nauczania młodzieży. Wielu z nich mieszka nadal w Białowieży i interesuje się życiem szkoły służąc radą i pomocą.
Brakuje nam osób, o których nie zapomną zarówno absolwenci jak i koledzy z pracy, a z którymi łączy się historia naszej szkoły:
- mgr Marian Czwojdrak, mgr inż. Zdzisław Nowak, mgr Wiktor Waszkiewicz, i z młodszego pokolenia inż. Tadeusz Poletyło.
Realizacji tych wszystkich inwestycji nie odbyłaby się bez uczniów, którzy skończyli naukę w latach 1966, 1967, 1968, 1974, 1975, 1977, 1978. Jest to młodzież, która poświęciła swój czas, swoją młodzieńczą siłę, energię. Mogą oni powiedzieć to myśmy budowali, to tez jest nasze dzieło.
W latach późniejszych większych nowych inwestycji nie prowadzono. Wyjątkiem była budowa dwóch budynków mieszkalnych dla nauczycieli czterorodzinnych, dwupoziomowych, których budowę zakończono w roku 1987. Po wybudowaniu białowieskiej oczyszczalni ścieków szkolną oczyszczalnię zlikwidowano podłączając się do centralnego kolektora. Ostatnią znaczącą inwestycją szkolną była modernizacja kotłowni centralnego ogrzewania. Korzystając z ekologicznych funduszy pomocowych przebudowano w roku 1997 istniejącą tradycyjną kotłownię opalaną węglem na opalaną olejem opałowym.
W czasie swojej 50-letniej historii szkoła miała różny stopień zorganizowania. Od momentu jej powstania było to bądź cztero, bądź pięcioletnie technikum leśne. Ponadto:

-1956r.  - przy Technikum Leśnym w Białowieży zostaje otworzony przez SITLID (Stowarzyszenie Inżynierów Techników Leśnych i Drzewiarzy) przy NOT (Naczelnej Organizacji Technicznej) w Warszawie ośrodek konsultacyjny dla pracowników administracji leśnej na stopień technika leśnego, którego działalność trwała do roku 1967. W następnych latach ośrodki konsultacyjne zostały zorganizowane przy Okręgowych Zarządach Lasów Państwowych w Białymstoku, Olsztynie i Radomiu, ale egzaminy eksternistyczne odbywały się jeszcze W Technikum Leśnym do 1969r.Kierownikiem ośrodka był inż. Tadeusz Mokrzycki.

- 1956r. - uruchomiono (Zarządzenie nr 499 Ministerstwa Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 27 października1956) Wydział Zaoczny Technikum Leśnego w Białowieży. Jego pierwszym kierownikiem był inż. Zdzisław Mikołajczyk, drugim Stanisław Urban, w latach następnych zastępca do spraw szkolenia zawodowego mgr Marian Czwojdrak.

- 1975r. - Na wniosek Okręgowego Zarządu Lasów Państwowych (OZLP) w Białymstoku utworzono trzyletnią Zasadniczą Szkołę Zawodową o specjalności : operator maszyn i urządzeń leśnych.

- 1976r. - zostaje utworzone Średnie Studium Zawodowe o kierunku leśnym.

- 1979r. - zostaje utworzona Zasadnicza Szkoła Leśna w zawodzie leśnik.

- 1992r. - powołana została Państwowa Komisja Egzaminacyjna do przeprowadzania egzaminów eksternistycznych z zakresu nauczania technikum zawodowego dla dorosłych.

- 1999r. - utworzona została Policealną Szkołę Leśną oraz Zaoczne Technikum Leśne dla dorosłych oraz Zaoczna Policealna Szkoła Leśna dla dorosłych.

Organy prowadzące szkołę:
Do 1.01.99r kadry dla leśnictwa, poza wyższymi uczelniami, kształcone były w leśnych średnich i zasadniczych szkołach zawodowych prowadzonych przez Ministra Ochrony Środowiska , Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, za pośrednictwem Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych. Dyrektor Generalny prowadził 13 szkół leśnych.
Ważnym osiągnięciem Lasów Państwowych było stworzenie unikalnej w europejskim leśnictwie bazy dla praktycznej nauki zawodu.
Zgodnie z zarządzeniem NR 15 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych, nadleśnictwa na terenie których znajdują się szkoły, organizujące i prowadzące praktyczną naukę zawodu dla uczniów, nazwane zostały nadleśnictwami dydaktycznymi. Nadleśnictwem dydaktycznym tej szkoły było zawsze Nadleśnictwo Białowieża.
Niewątpliwą zasługą LP było to, że dbały o równomierny i wysoki poziom kształcenia, poprzez jednolity nadzór pedagogiczny. Organizowanie przez wydział Kadr i Szkolenia Zawodowego DGLP współzawodnictwa i rankingów średnich szkół leśnych nie pozwalały nauczycielom i uczniom ani na moment zapomnieć o pogłębianiu wiedzy, czytelnictwa prasy leśnej, kultywowaniu tradycji zawodowych leśników i myśliwych, tworzeniu i budowaniu szkolnej bazy pomocy dydaktycznych, współzawodnictwie sportowym, spotkań literackich czy przeglądach szkolnej twórczości filmowej.
W ostatnich latach Lasy Państwowe wyposażyły swoje szkoły w drogie, lecz niezbędne dla dobrego kształcenia młodych kadr dla leśnictwa, pracownie Systemu Informatycznego Lasów Państwowych, systemu unikalnego na skalę światową i powszechnie stosowanego w leśnictwie polskim.
Od 1.01. 1999r organem prowadzącym szkołę zostało Starostwo Powiatowe w Hajnówce.
Nadleśnictwa dydaktyczne jeszcze współdziałają ze szkołami leśnymi ponieważ Dyrektor Generalny LP wygospodarowanymi pieniędzmi kierowanymi do nadleśnictw dydaktycznych, podtrzymuje ten znakomity system przy życiu, a kadra leśna rozumie i widzi potrzebę działania w tym zakresie.

W ciągu tych 50 lat nasza szkoła zmieniała swoja nazwę:
1951r – Technikum Leśne w Białowieży
1974r – Technikum Leśne im. generała Aleksandra Wszkiewicza w Białowieży
1977r - Zespół Szkół Zawodowych Ministerstwa Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego.
1987r- Zespół Szkół Leśnych im.gen. Aleksandra Waszkiewicza w Białowieży
1992r -Zespół Szkół Leśnych w Białowieży.
Rada Pedagogiczna Zespołu Szkół Leśnych w Białowieży w dniu 2 października 2000 roku podjęła uchwałę w sprawie nadania szkole z okazji Jubileuszu 50- lecia stosownego imienia.

Zaproponowano by przyjęła ona nazwę :

Zespół Szkół Leśnych
im. Leśników Polskich
w Białowieży

Nowy sztandar szkoły

Uzasadniono to między innymi:
Mury naszej szkoły opuściło kilka tysięcy absolwentów, którzy pracowali i pracują do dziś zagospodarowując i chroniąc lasy polskie będące niezaprzeczalnym składnikiem dziedzictwa narodowego. Dlatego też w uznaniu leśników, ich heroizmu w czasie wojny i okupacji, poświęcenia w powojennej odbudowie, dla ich wkładu pracy dawniej i dziś w należyte funkcjonowanie gospodarcze i kulturowe lasów i w ich ochronę wnioskujemy jak wyżej.
Uchwałą nr XXIII/125/2001 Rady Powiatu Hajnowskiego z dnia 25 stycznia 2001r nadaje się Zespołowi Szkół Leśnych w Białowieży imię “Leśników polskich”. Nazwa ta świadczyć ma też o tym, że szkoła w Białowieży zawsze była związana z leśnictwem i chce być dalej z nim związana.

Liczba absolewentów: 4557
Wydział dzienny:
Technikum Leśne – 2748
Zasadnicza Szkła Zawodowa – 390
Wydział Zaoczny:
Technikum Leśne – 962
Średnie Studium Zawodowe – 14
Zasadnicza Szkoła Zawodowa – 19
Wydział Eksternistyczny – 424

W historii szkoły miała miejsce szczególna uroczystość, która odbyła się w dniach 21-24 września 1974 roku w Parku Dyrekcyjnym w Białowieży w miejscowym Kościele Katolickim pw św. Teresy od Dzieciątka Jezus i w Zespole Szkół Leśnych w Białowieży . Przybyli tu na spotkanie absolwenci szkoły leśnej w Żyrowicach, by tu, w miejscu najbliżej położonym ich ukochanych kresowych Żyrowic, gdzie przed wojną w latach 1934-39 zdobywali wiedzę leśną złożyć najdroższe ich sercu pamiątki : Odznakę Wydziału Leśnego w Żyrowicach, Votum dla Obrazu Najświętszej Marii Panny Ostrobramskiej (Żyrowickiej). Podczas uroczystości wmurowano okolicznościową tablicę pamiątkową w hołdzie pomordowanym pedagogom i wychowankom szkoły i poległym w czasie II wojny światowej.
Cudem ocalony z wojennej zawieruchy, z pietyzmem przechowywany w jednym z żeńskich domów zakonnych za naszą wschodnią granicą i odzyskany w roku 1989 sztandar żyrowickiej szkoły znalazł się w gablocie białowieskiej świątyni.
Żyrowiacy wyrazili życzenie by mógł on towarzyszyć młodzieży technikum w szczególnie uroczystych w ich życiu chwilach.
Obecne grono pedagogiczne to osoby, które podjęły się kontynuacji wychowania techników leśników, tak aby reprezentowali oni określony system wartości: zawodowych, moralnych i społecznych. Kształceni są nie tylko przy wykorzystaniu najnowszych zdobyczy nauki i praktyki leśnej, ale również przy wykorzystaniu wielowiekowych tradycji zawodu. Obecni nauczyciele dbają również, aby to była szkoła mundurowa, gdyż mundur leśnika jest wyrazem zawodowej jedności i symbolem przynależności do szanowanej grupy społecznej.